เปิด Mastodon

Mastodon คือไมโครบล็อกแบบกระจายศูนย์ในเครือข่าย Fediverse สำหรับโพสต์ข้อความสั้น รูป และลิงก์ ใช้งานผ่านเบราว์เซอร์ได้ทันทีโดยไม่ต้องติดตั้งอะไร ปุ่มเปิดจะพาไปยังรายชื่อเซิร์ฟเวอร์ทางการ ให้คุณเลือกเซิร์ฟเวอร์ที่จะสมัคร ผู้พัฒนาคือ Mastodon gGmbH และซอฟต์แวร์ฝั่งเซิร์ฟเวอร์เวอร์ชันปัจจุบันคือ 4.7.2

Mastodon ทำงานอย่างไร

ต่างจาก X หรือ Threads ที่บริษัทเดียวดูแลทุกอย่าง Mastodon ประกอบด้วยเซิร์ฟเวอร์จำนวนมากที่บุคคล ชุมชน และองค์กรต่าง ๆ ตั้งขึ้นเอง เซิร์ฟเวอร์เหล่านี้เชื่อมกันด้วยมาตรฐาน ActivityPub คุณจึงติดตามคนที่อยู่เซิร์ฟเวอร์อื่นได้ และถ้าเซิร์ฟเวอร์ทั้งสองฝั่งอนุญาต ก็ติดตามบัญชีบนบริการอื่นใน Fediverse อย่าง Pixelfed หรือ PeerTube ได้ด้วย ไทม์ไลน์เรียงตามเวลา ไม่มีอัลกอริทึมคัดโพสต์หรือโฆษณาที่แทรกเข้ามา

สิ่งสำคัญคือบัญชีของคุณอยู่บนเซิร์ฟเวอร์เดียวที่สมัครไว้ บัญชีนั้นไม่ใช่บัญชีที่ใช้ได้ทุกเซิร์ฟเวอร์ ชื่อผู้ใช้จึงมีชื่อเซิร์ฟเวอร์ต่อท้ายเสมอ เช่น @ชื่อ@ชื่อเซิร์ฟเวอร์ ถ้าวันหนึ่งอยากย้าย ก็ย้ายบัญชีไปเซิร์ฟเวอร์ใหม่และพาผู้ติดตามไปด้วยได้

เลือกเซิร์ฟเวอร์และเริ่มใช้งาน

1. กดปุ่มเปิดเพื่อไปที่รายชื่อเซิร์ฟเวอร์ของ Mastodon
2. กรองตามภาษาและหัวข้อที่สนใจ แล้วอ่านกฎของเซิร์ฟเวอร์ก่อนสมัคร
3. สมัครด้วยอีเมล ยืนยันอีเมล แล้วตั้งชื่อและรูปโปรไฟล์
4. ค้นหาแฮชแท็กหรือบัญชีที่สนใจแล้วกดติดตาม

ไม่ต้องติดตั้งโปรแกรมบนคอมพิวเตอร์ เบราว์เซอร์รุ่นปัจจุบันทุกตัวรองรับ ส่วนบนโทรศัพท์มีแอป Mastodon ทางการสำหรับ Android และแอปอย่าง Pachli ให้เลือก

ความเป็นส่วนตัวและความปลอดภัย

ผู้ดูแลเซิร์ฟเวอร์เห็นข้อมูลบัญชีบนเซิร์ฟเวอร์ของตัวเอง จึงควรเลือกเซิร์ฟเวอร์ที่มีกฎและผู้ดูแลที่เชื่อถือได้ ข้อความส่วนตัวใน Mastodon ไม่ได้เข้ารหัสแบบต้นทางถึงปลายทาง ไม่ควรใช้ส่งข้อมูลลับ เปิดการยืนยันตัวตนแบบสองขั้นตอนในการตั้งค่าบัญชี และใช้ตัวเลือกการมองเห็นโพสต์เพื่อจำกัดว่าใครเห็นอะไร

ราคาและไลเซนส์

Mastodon เป็นซอฟต์แวร์โอเพนซอร์สภายใต้สัญญาอนุญาต AGPL-3.0 ซอร์สโค้ดอยู่ที่ github.com/mastodon/mastodon การสมัครบนเซิร์ฟเวอร์ส่วนใหญ่ฟรี หลายเซิร์ฟเวอร์อยู่ได้ด้วยเงินบริจาคของสมาชิก

ข้อดีและข้อเสีย

• ข้อดี: ไทม์ไลน์เรียงตามเวลา ไม่มีโฆษณาแทรก
• ข้อดี: ย้ายเซิร์ฟเวอร์ได้โดยไม่เสียผู้ติดตาม
• ข้อดี: ติดตามบัญชีข้ามบริการใน Fediverse ได้
• ข้อเสีย: การเลือกเซิร์ฟเวอร์ครั้งแรกอาจทำให้สับสน
• ข้อเสีย: ผู้ใช้ภาษาไทยยังมีไม่มาก

ทางเลือกอื่น

ใน Fediverse ยังมี Friendica ที่คล้ายเครือข่ายสังคมแบบมีหน้าโปรไฟล์ยาว และ Pixelfed สำหรับแชร์รูป ส่วนบริการแบบรวมศูนย์ที่คุ้นเคยกันคือ X (Twitter) และ Threads