Mastodon tarayıcıda

Mastodon, tarayıcıda açılan merkeziyetsiz bir mikroblog ağıdır; bilgisayara bir şey indirip kurmanız gerekmez. Sunucu yazılımının güncel sürümü Mastodon gGmbH tarafından yayımlanan 4.7.2'dir. Tek bir şirketin yönettiği tek bir site yerine, aynı açık kaynak yazılımı çalıştıran binlerce bağımsız sunucu birbirine bağlanır ve fediverse denen ortak ağı oluşturur.

Sık sorulan sorular

Mastodon, X (Twitter) veya Threads'ten nasıl ayrılıyor?

X, Threads ve Facebook'ta bütün hesaplar tek bir şirkete aittir; kuralları da akışın sıralamasını da o şirket belirler. Mastodon'da her sunucuyu farklı biri işletir: gönüllü bir ekip, bir dernek, bir üniversite ya da bir haber kuruluşu. Her sunucunun kendi kuralları ve moderasyon anlayışı vardır. Sunucular birbirleriyle konuştuğu için başka bir sunucudaki kişiyi takip edebilir, gönderilerine yanıt verebilir ve onları paylaşabilirsiniz. Ana akış kronolojiktir; reklam yoktur ve ne göreceğinize bir algoritma karar vermez.

Hangi sunucuyu seçmeliyim?

Bu sayfadaki Aç düğmesi sizi resmî sunucu dizinine, joinmastodon.org/servers adresine götürür. Liste dile, bölgeye ve konuya göre süzülebilir. Kayıt olmadan önce şunlara bakın:

• sunucuyu kimin işlettiği ve kuralların açıkça yazılıp yazılmadığı;
• kaydın açık mı, onaylı mı yoksa davetle mi olduğu;
• yerel akışta hangi dilde ve hangi konularda paylaşım yapıldığı;
• moderasyonun nasıl yürütüldüğü.

Bir hesap bütün sunucularda geçerli mi?

Hayır. Hesabınız kaydolduğunuz sunucuya aittir ve adresiniz e-posta adresine benzer: kullanıcı adı artı sunucu adı. Başka sunuculardaki insanlarla iletişim kurabilirsiniz, ancak her sunucuda ayrı hesabınız olmaz. Mastodon, hesabı daha sonra başka bir sunucuya taşımanıza ve takipçilerinizi yönlendirmenize izin verir; ilk seçim kesin değildir.

Kurulum gerekiyor mu?

Masaüstünde kurulum yok: güncel bir tarayıcı yeterlidir, tek sistem gereksinimi JavaScript'in açık olmasıdır. Android'de resmî Mastodon uygulamasını ya da Pachli gibi bağımsız bir istemciyi kullanabilirsiniz; ikisinin de bu sitede kendi sayfası var.

Ücretsiz mi, lisansı ne?

Mastodon ücretsizdir ve GNU AGPLv3 lisansıyla dağıtılan açık kaynak bir yazılımdır. Kaynak kodu GitHub'da herkese açıktır. Sunucular genellikle bağışlarla ayakta kalır.

Güvenli mi?

Gönderileriniz ve özel mesajlarınız sunucunuzda saklanır; yöneticiler teknik olarak bunlara erişebilir, özel mesajlar uçtan uca şifreli değildir. Hesap ayarlarından iki adımlı doğrulamayı açabilir, rahatsız eden hesapları ya da bütün sunucuları engelleyebilirsiniz.

Alternatifler ve istemciler

Mastodon burada Facebook, X (Twitter), Threads ve LinkedIn yerine önerilen programlar arasında. Fediverse'te başka seçenekler de var: Facebook'a daha yakın bir deneyim isteyenler için Friendica, fotoğraf paylaşımı için Pixelfed, forumlar için Lemmy. Hepsi aynı ağın parçası olduğu için Mastodon hesabınızdan bu platformlardaki kişileri ve kanalları çoğu zaman takip edebilirsiniz. Telefonda resmî Mastodon uygulaması ya da daha fazla ayar sunan Pachli kullanılabilir; ikisi de aynı hesapla çalışır, çünkü hesap uygulamada değil sunucuda tutulur.

Artılar ve eksiler

• Artı: tek bir sahibi yok, reklamsız ve kronolojik akış.
• Artı: açık kaynak, hesap başka sunucuya taşınabiliyor.
• Eksi: sunucu seçmek yeni başlayanlar için ek bir adım.
• Eksi: arama ve keşif, merkezi ağlara göre daha sınırlı.